Obowiązujące przepisy prawa europejskiego ograniczają możliwość nakładania kar za transgraniczne naruszenia zbiorowych interesów konsumentów na grupy kapitałowe, które są rzeczywistymi beneficjentami tego typu praktyk. Instytut Ochrony Praw Konsumentów przekazał Komisji Europejskiej uwagi dotyczące zmian przepisów konsumenckich, które muszą być skuteczną odpowiedzią na działania rynkowych drapieżników.

Swoje propozycje  w sprawie reformy europejskiego prawa na rzecz ochrony konsumentów fundacja Instytut Ochrony Praw Konsumentów przekazała Komisji Europejskiej w ramach trwających konsultacji publicznych  projektu legislacyjnego „Nowy ład dla konsumentów”, który przewiduje   zmiany czterech dyrektyw UE, które chronią interesy gospodarcze konsumentów. Większość zmian dotyczy dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych i dyrektywy 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów.  Pozostałe dwie dyrektywy – dyrektywa 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich i dyrektywa 98/6/WE w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom – mają być zmienione jedynie w zakresie dotyczącym sankcji. „Nowy ład dla konsumentów” jest  przygotowywany przez Komisję Europejską łącznie z wnioskiem dotyczącym powództw przedstawicielskich w celu ochrony zbiorowych interesów konsumentów.

W udostępnionym Komisji Europejskiej stanowisku fundacja Instytut Ochrony Praw Konsumentów  zwraca uwagę m.in. na konieczność wprowadzenia mechanizmów prawnych umożliwiających krajom członkowskim nakładanie skutecznych i odstraszających kar na firmy, które czerpią korzyści ekonomiczne z naruszania prawa konsumenckiego, choć same – dzięki optymalizacji struktury kapitałowej – nie popełniają żadnego wykroczenia.  Eksperci instytutu proponują również bardzo wyraźne zaostrzenie kryteriów nakładania sankcji za wprowadzenie do obrotu „produktów podwójnej jakości”.

– Proponujemy usunięcie z europejskiego prawa konsumenckiego przepisów, które ograniczają odpowiedzialność za naruszenia zbiorowych interesów konsumentów wyłącznie do przedsiębiorców, którzy popełnili taki czyn zabroniony. W rzeczywistości bowiem  przepisy te chronią grupy kapitałowe, do których przedsiębiorcy ci należą i na których rzecz działają. Kary powinny być nakładane na podmioty, które są faktycznymi beneficjentami nielegalnych praktyk rynkowych często o zasięgu transgranicznym  – mówi radca prawny Michał Korbas, ekspert fundacji Instytut Ochrony Praw Konsumentów.  Jako potencjalny, choć oczywiście nie jedyny, przykład  naruszenia interesów konsumentów, w taki sposób, Michał Korbas wskazuje oferowanie do sprzedaży  „produktów podwójnej jakości”.

– Jest to typowy przykład, gdzie kara finansowa powinna być nakładana nie na lokalnego dystrybutora, a w każdym razie nie wyłącznie na niego, lecz na grupę kapitałową lub właściciela marki, znaku towarowego, którzy odnoszą największe korzyści ekonomiczne z tego typu praktyk rynkowych. W warunkach przepisów proponowanych obecnie przez Komisję Europejską przedsiębiorcy, szczególnie działający w formie grup kapitałowych, mają możliwość właściwie nieograniczonego transferu ryzyka i ewentualnych kosztów, na wybrane już przez siebie uprzednio podmioty, spółki celowe, które w razie niekorzystnego orzeczenia sądu lub organu państwa członkowskiego wezmą na siebie ciężar sankcji, chroniąc faktycznych decydentów intencjonalnego czy choćby przypadkowego, nieprzemyślanego działania, którego efektem było naruszenie praw konsumentów. Ponadto w przypadku „produktów podwójnej jakości” należy wprowadzić bezwzględną zasadę, iż już sam fakt tego, iż produkt, o tej samej nazwie, bądź utożsamiany z produktem występującym na innym rynku, a różniący się nazwą wyłącznie na potrzeby rynku krajowego, posiada inny skład, lub inne proporcje składników, będzie kwalifikowane jako działanie przedsiębiorcy, które może potencjalnie wprowadzać w błąd (działania takie z punktu widzenia praktycznego wprowadzają bowiem w błąd konsumentów) bez konieczności dokonywania oceny przez sąd, czy różnice te (np. w składzie produktu) były istotne. Kryterium istotności zawsze bowiem będzie  stosowane przez przedsiębiorców do omijania prawa mającego chronić konsumentów przed  „produktami podwójnej jakości” lub uniknięcia odpowiedzialności z tego tytułu – zwraca uwagę radca prawny Michał Korbas, ekspert fundacji Instytut Ochrony Praw Konsumentów.

Zdaniem Instytutu Ochrony Praw Konsumentów, skuteczna walka z naruszeniami zbiorowych interesów konsumentów może być prowadzona tylko w oparciu o nowoczesne instrumenty prawne dostosowane do współczesnych realiów rynkowych. Konieczna jest również znajomość strategii wypracowanych przez potężne firmy dla uniknięcia odpowiedzialności za naruszenia praw konsumenckich.

– Nie może być tak, że firmy świadomie podejmują ryzyko łamania przepisów konsumenckich, gdyż kara za ich niedopełnienie lub złamanie jest nieproporcjonalnie niska w porównaniu do korzyści ekonomicznych, jakie mogą w ten sposób uzyskać.  Dlatego w procesie kształtowania  europejskiego i krajowego prawa na rzecz ochrony konsumenta niezwykle ważna jest aktywność niezależnych organizacji konsumenckich, a nie tylko lobbystów i organizacji reprezentujących interesy przedsiębiorców, głównie potężnych transgranicznych grup kapitałowych  – ocenia Klaudia Anioł, prezes fundacji Instytut Ochrony Praw Konsumentów.

Instytut Ochrony Praw Konsumentów swoje rekomendacje dotyczące europejskiego prawa mającego wzmocnić ochronę praw konsumentów przekazał również m.in. Wiceprezesowi Rady Ministrów Beacie Szydło oraz Prezesowi UOKiK.

ZOBACZ:

UDOSTĘPNIJ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Zostaw komentarz
Proszę wpisz nazwę użytkowniak